Vạn pháp bản lai chẳng có không
Có chăng thế tục nợ đèo bồng
Không là không tướng ta cần rõ
Diệu hữu Chân không vốn vẫn đồng.
Lý tính bất sinh bất diệt gọi là Lý tính thướng trụ thì luôn luôn
có các tác dụng kỳ diệu và hình tướng tốt đẹp rõ ràng. Đó là đặc tính riêng của
Lý tính thường trụ:
1. Bản lai thanh tịnh: Từ nhiều đời trước
không có cái nhiễm uế ở bên trong
2. Bản lai Cụ túc: Từ nhiều đời trước đã là
nguồn gốc của mọi sự tướng tốt đẹp
3. Bản lai bất động: Từ nhiều đời trước bất
cứ một sự vật nào cũng không làm mất đi và phá hoại được bản tính này.
4. Bản lai biến hiện: Từ nhiều đời trước đã
biến hiện ra nhiều sự tướng khác nhau
5. Bản lai thường trụ: Từ nhiều đời trước vốn
không phải là do một cái gì sinh ra đó gội là bản hữu. Từ nhiều đời trước bất cứ
một sức mạnh nào cũng không thể tiêu diệt được. Không bị sinh ra gọi là bất
sinh. Không bị tiêu diệt gọi là bất diệt.
Năm phương diện này của lý tính thường trụ tác động lẫn nhau ở tất
cả không gian, ở tất cả mọi thời gian. Không gian thì có 4 chiều: Dài rộng cao
chéo. Thời gian thì có 3 thời quá khứ, hiện tại, tương lai. Sự tác động này qua
nhiều tầng nhiều lớp khác nhau thì gọi là trùng trùng duyên khởi. Đây cũng là đặc
tính của mọi sự vật có những giới hạn riêng biệt khác nhau thì gọi là pháp giới
tính trùng trùng duyên khởi.
Tâm của tất cả mọi loài ở tất cả mọi cõi thế giới là một pháp
trong vô lượng pháp. Vậy tính của tâm cũng là tính của pháp giới tính. Nghĩa là
tính bất sinh bất diệt thường trụ của tâm cũng là pháp giới tính của tất cả mọi
sự vật trong pháp giới vũ trụ ( Vũ là không gian vô biên, Trụ là thời gian vô tận
).
Đặc tính chung của mọi sự vật là Pháp giới tính thường trụ nên gọi
là Chân. Đặc tính này trước sau không hề thay đổi hay bị đảo lộn gọi là Như. Với
một sự vật cụ thể thì Chân Như là bản thể của sự vật đó. Với tất cả các sự vật
thì Chân Như là bản thể của tất cả các sự vật (cũng có nghĩa là hình tướng và
Lý tính của tất cả các sự vật).
Chân Như là bản thể. Bản thể này không có một hình tướng riêng biệt
nhưng lại duyên khởi ra nhiều hình tướng riêng biệt. Lại là vô tướng nhưng biến
hiện ra nhiều hình tướng khác nhau cho nên gọi là Chân không. Các hình tướng
khác nhau được Chân-không biến ra gọi là Diệu-hữu.